Hôm nay, chúng ta sẽ đề cập đến một khái niệm hay là một công việc mà theo tôi nghĩ đang là mối quan tâm của rất nhiều người hiện nay.
Theo thông tin trên trang Vietnamwork , mức lương trung bình cho một vị trí merchandiser manager là khoảng 1200 USD, cho một nhân viên merchandiser trung bình khoảng 650 USD và cho một nhân viên mới ra trường được tuyển dụng là 420 USD…Một số công ty hay văn phòng đại diện nước ngoài trong nước còn offer những mức lương cao hơn nhiều.
Về mặt khái niệm , đây là một trong số nhiều công việc của một công ty hay một tổ chức chuyên sản xuất hay mua bán những sản phẩm trong lĩnh vực dệt may. Merchandiser là nhân viên phụ trách việc giao dịch , đàm phán, theo dõi việc nhận , triển khai sản xuất một đơn hàng giữa người mua và người bán để đảm bảo hoàn thành tốt tất cả các yêu cầu của một đơn hàng, bao gồm:
- Đúng số lượng: ( Right quantity) Giao hàng đúng số lượng sản phẩm mà người mua đã đặt hàng.
- Đúng chất lượng: (Right quality) Sản phẩm phải có chất lượng phù hợp với yêu cầu như cả hai bên đã chấp nhận.
- Chi phí phù hợp: ( Right cost) Bảo đảm đơn hàng được thực hiện với hiệu quả kinh tế cho cả bên mua và bên bán càng nhiều càng tốt.
- Đúng thời hạn : ( Right time) Giữ đúng tiến độ giao hàng là bắt buộc.
Vai trò của một Merchandiser:
Merchandiser được ví giống như một chiếc cầu nổi chính giữa xưởng sản xuất và khách hàng. Dù không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nhưng họ lại có vai trò quan trọng trong việc điều phối toàn bộ các hoạt động trong suốt quá trình sản xuất của xưởng từ kho nguyên. phụ liệu đầu vào, đến những công đoạn cuối cùng hình thành nên sản phẩm cuối cùng.
Merchandiser là người tương tác với người mua và người bán, xây dựng mối quan hệ phù hợp giữa văn phòng mua / đại lý mua / đại lý và người bán / nhà xuất khẩu về việc thực hiện đơn đặt hàng.
Merchandise department – Bộ phận bán hàng là bộ phận quan trọng nhất trong số tất cả các bộ phận làm việc trong ngành Xuất khẩu, bởi vì Merchandise department là bộ phận duy nhất có quyền kiểm soát tối đa đối với các bộ phận và chịu trách nhiệm toàn bộ về lãi lỗ của công ty.
Các kỹ năng cần thiết của một Merchandiser:
- Kỹ năng giao tiếp: Giao tiếp rất quan trọng để thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Người bán hàng nên nhớ rằng giao tiếp phải ngắn gọn và nên trò chuyện trực tiếp với người mua. Chủ động gặp gỡ nhà cung cấp để có thể truyền đạt cụ thể về ý tưởng. Một Merchandiser thành công cần tạo được hiệu ứng lan tỏa, tạo được ấn tượng tốt đối với khách hàng, đồng nghiệp; từ đó giúp mang lại hiệu quả hiệu suất cao trong công việc, chốt được đơn hàng hay dễ dàng có được những giao dịch trong tương lai. Ngược lại, tạo ấn tượng hay hiệu ứng lan tỏa không tốt sẽ làm giảm hiệu suất công việc.
Một Merchandiser có khả năng thuyết phục tốt sẽ giúp nhận được nhiều đơn hàng từ khách hàng hay Buyer.
Đây là kỹ năng quan trọng nhất đối với một Merchandiser. Mọi Merchandiser đều cần phải có kỹ năng này vì hầu hết thời gian làm việc họ sử dụng để liên hệ với khách hàng và nhà cung cấp. Merchandiser sẽ gặp mặt trực tiếp hoặc liên lạc qua các cuộc gọi điện thoại. Giờ đây, trao đổi giao tiếp với khách hàng trên khắp thế giới đã dễ dàng hơn nhiều nhờ mạng Internet.
Merchandiser phải giao tiếp với nhiều bên trong đó có không ít đối tác là người nước ngoài. Bạn cũng cần phải có ngoại ngữ tốt ví dụ như thành thạo các kỹ năng nghe, viết và nói tiếng Anh. Ngoài ra nếu biết được ngoại ngữ bổ trợ khác sẽ tạo thêm nhiều lợi thế cho bạn trong công việc.
- Khả năng lập kế hoạch: Người bán hàng phải có khả năng lập kế hoạch, dựa trên kế hoạch, thứ tự phải được tuân theo. Nếu việc lập kế hoạch không được thực hiện đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao hàng của đơn hàng. Thêm nữa, còn là việc lập kế hoạch lấy các mẫu mới theo mùa cùng tìm kiếm các đơn đặt hàng từ nhà cung cấp để có thể đàm phán gửi mẫu tới người mua.
- Ra quyết định: Đối với một Merchandiser, quyền ra quyết định là quan trọng nhất. Phải có khả năng suy nghĩ về quyết định sẽ được thực hiện và hành động một cách đúng đắn. Khi giao dịch với khách hàng, đôi khi Buyer có thể sẽ yêu cầu bạn đưa ra quyết định quan trọng, Merchandiser cần phải quyết đoán ra quyết định đủ nhanh để luồng giao dịch không bị gián đoạn.
- Khả năng tính toán : Merchandiser đòi hỏi phải biết tính toán các phép đo và định mức tiêu thụ. Khả năng tính toán nhanh chính xác sẽ giúp bạn dễ dàng có được kết quả và đưa ra quyết định đúng đắn một cách nhanh chóng. Merchandiser cần phải biết các hệ số chuyển đổi cơ bản. Để cải thiện kỹ năng này, bạn có thể thực hành hàng ngày nhiều hơn với các con số.
- Kiến thức chuyên môn về ngành may mặc: Merchandiser làm việc trong các xưởng tập đoàn dệt may cần phải có những kiến thức nhất định về ngành may. Merchandiser là một công việc thú vị nhưng nó không hề dễ một chút nào, bạn cần phải có kiến thức, khái niệm rõ ràng về sản phẩm và dịch vụ. Một yếu tố rất quan trọng không thể thiếu để trở thành một merchandiser giỏi và thành công là có kiến thức vững vàng về công nghệ dệt nhuộm , may ; Về nguyên phụ liệu ; Tiêu chuẩn chát lượng theo yêu cầu của khách hàng …Thiếu kiến thức có thể dẫn đến hợp đồng với Buyer không được ký kết thành công.
- Kỹ năng tin học: Ngày nay, truyền thông online đang ngày càng trở thành một phương tiện giao tiếp dễ dàng nhất giúp kết nối mọi người với nhau. Sự phát triển của công nghệ tin học và internet cũng giúp hỗ trợ nhiều cho việc lưu trữ hồ sơ dữ liệu hay tạo cơ sở dữ liệu. Các nhân viên kinh doanh thường sử dụng máy tính và các ứng dụng tin học văn phòng, điều này giúp công việc của họ dễ dàng hơn. Chính vì thế để trở thành một Merchandiser có trình độ, bạn cần phải có kiến thức cũng như các kỹ năng máy tính tốt.
Các công việc hàng ngày của một Merchandiser:
- Đàm phán về hợp đồng , tính toán chi phí cho sản phẩm và các dịch vụ liên quan ( Costing).
- Tiếp nhận đơn hàng, hỗ trợ khách hàng trong quá trình lên đơn hàng.
- Sắp xếp Nguyên liệu / Phụ kiện.
- Lập kế hoạch sản xuất (hoặc) soạn thảo và theo dõi deadline cho từng giai đoạn trong kế hoạch.
- Theo dõi và đốc thúc quá trình sản xuất hàng mẫu, đảm bảo chất lượng cho mẫu trước khi gửi cho khách
- Theo dõi phản hồi của khách hàng,
- Làm việc với các bộ phận kỹ thuật, mua hàng và vật tư để đảm bảo nguyên phụ liệu cho sản xuất
- Làm việc với các bộ phận sản xuất, đội ngũ kỹ thuật và quản lý chất lượng để đảm bảo đơn hàng được giao kịp thời và đạt tiêu chuẩn chất lượng. Tuân thủ các quy trình đảm bảo chất lượng, quy trình kiểm soát chất lượng.
- Cập nhật cho các đơn hàng ở tất cả các giai đoạn cùng việc lập báo cáo giao hàng theo tuần.
- Theo dõi trước khi sản xuất
- Kiểm soát sản xuất
- Xác định sự thiếu hụt và sắp xếp cho sự thiếu hụt
- Giám sát nội bộ, nhà thầu phụ và các hoạt động cấp dưới
- Giao tiếp người mua
- Liên lạc với nhà thầu phụ, đơn vị xử lý và các bên thứ 3 khác
- Đặt hàng cho nhà cung cấp
- Thực hiện các biện pháp để sản xuất nhất quán
- Thực hiện hành động phòng ngừa để duy trì hiệu suất mục tiêu trong tất cả các lĩnh vực hoạt động
- Tham dự cuộc họp với cấp trên và cung cấp các thông tin chi tiết cần thiết về việc tình hình đơn hàng và các biện pháp khắc phục phòng ngừa.
Phân loại nhóm merchnadiser theo đơn hàng:
- Merchandise đơn hàng xuất FOB: Nhân viên merchandise quản lý đơn hàng FOB sẽ thực hiện việc theo dõi và quản lý đơn hàng với khách hàng xuất khẩu (thường là xuất khẩu theo điều kiện FOB – free on board nên gọi là quản lý đơn hàng FOB). Nhân viên vị trí này sẽ chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ các khâu thực hiện đơn hàng từ cung ứng nguyên vật liệu tới vận hành sản xuất và thủ tục xuất khẩu
- Merchandise đơn hàng gia công CMT (Cut, make and trim): Đây là vị trí phụ trách theo dõi những đơn hàng gia công với các công đoạn cut (cắt vải theo mẫu rập) – make (khâu ráp) và cuối cùng là trim (gia công loại bỏ chỉ thừa, đóng gói). Khác với vị trí quản lý đơn hàng FOB, nhân viên merchandise đơn hàng CMT không cần phụ trách cung ứng nguyên vật liệu mà những nguyên vật liệu này được bên đặt hàng gia công cung ứng.
- Merchandise đơn hàng sản xuất và cung ứng nội địa: Vị trí này phụ trách thực hiện việc theo dõi, quản lý các đơn hàng sản xuất và cung ứng hàng may mặc trong nước
- Merchandise tổng hợp: Đây là vị trí sẽ sẽ thực hiện việc theo dõi, quản lý các đơn hàng của cả 3 bộ phận trên.
Hiện nay, ngành may mặc chiếm có kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 46 tỷ USD, thuộc TOP 3 các mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn nhất Việt Nam và hướng tới kế hoạch 49 tỷ USD cho năm 2026.
Nói chung đây là một công việc có thể gọi là đang rất hot và nhiều cơ hội việc làm cho cả những người mới tốt nghiệp ra trường cũng như những người đang tìm kiếm cơ hội thăng tiến mới sau khi đã có những bước trưởng thành trong lĩnh vực nghề nghiệp này. Thuần thục và nâng cao kỹ năng chưa đủ. Theo tôi người có khả năng bổ sung thêm những kỹ năng cần thiết cho công việc merchandiser phù hợp với đặc điểm giai đoạn về tăng trưởng kinh tế, thay đổi thích ứng kinh doanh, cải tiến công nghệ kỹ thuật , nhu cầu thúc bách nhanh chóng thay đổi của thời trang, khó khăn do thiên tai dịch bệnh, logistic, nguyên vât liệu….mới là người giỏi thực sự và rõ ràng thành công đó là nỗ lực của mỗi cá nhân và cơ hội là do chính họ tạo ra.
