Rũ hồ ( Desizing)

Rũ hồ được thực hiện để loại bỏ các thành phần trên sợi dọc của vải dệt thoi.

Đối với vải dệt thoi, sợi dọc luôn được phủ một lớp  hồ  trên bề mặt sợi trước khi dệt để làm tăng độ bền đứt của sợi , giảm đứt sợi trên máy dệt . Các vật liệu hồ này trên sợi dọc sau đó lại là tác nhân ngăn cản  thuốc nhuộm và hóa chất trong các quá trình xử xử lý ướt . Do đó nó phải được loại bỏ trước khi vải được đưa qua các công đoạn xủ lý ướt.

Vai trò của công đoạn rũ hồ:

  1. Để loại bỏ các tác nhân hồ trên vải.
  2. Để tăng khả năng thấm hút của vải.
  3. Tăng cường ái lực của vải đối với hóa chất và thuốc nhuộm..
  4. Để làm cho vải có khả năng sẵn sàng đáp ứng cho các quá trình xủ lý tiếp theo.

Những yếu tố liên quan đến hiệu quả của công đoạn rũ hồ:

  • Số lượng và bản chất các loại hồ thực tế trên sơi dọc.
  • Độ nhớt của hồ trong dung dịch
  • Đặc tính và độ dày của màng hồ trên các sợi
  • Cấu trúc vải
  • Phương pháp rũ hồ,
  • Công đoạn giặt sau rũ hồ.

Phương pháp rũ hồ ( Method of desizing):

 Có 2 phương pháp chính sau đây:

  1. Phương pháp thủy phân
  2. Phương pháp oxy hóa

Phương pháp rũ hồ được lựa chọn trên cơ sở các loại vải, tính thân thiện với môi trường, dễ thực hiện và đặc biệt là việc cân nhắc chi phí, xử lý nước thải, vv..

Rũ hồ, bất kể bằng phương pháp nào, quy trình chung là ngâm tẩm vải bằng các chất rũ hồ, cho phép các tác nhân rũ hồ làm phân hủy các phân tử hồ ,bị giảm dần kích thước phân tử cho đến khi có thể hòa tan, và cuối cùng là giặt sạch các sản phẩm hồ đã phân hủy ra khỏi vải.

Rũ hồ bằng tác nhân oxy hóa (Oxidative desizing)

 Trong việc rũ hồ bằng tác nhân oxy hóa, nguy cơ thiệt hại cho các sợi cellulose là rất cao, vì vậy việc sử dụng nó để rũ hồ ngày càng hiếm.

Ưu điểm của oxy hóa rũ hồ

  • Tác dụng làm sạch bổ sung đối với xơ sợi nhờ phản ứng oxy hóa.
  • Đặc biêt hiệu quả nếu hồ là tinh bột sắn

Rũ hồ bằng acid (Acid Desizing)

Phương pháp này dùng sulfuric loãng hoặc axit hydrochloric nguội để thủy phân tinh bột, tuy nhiên, điều này cũng ảnh hưởng bất lợi đến cường lực sợi cellulose trong vải bông.

Hiện nay, hầu như người ta chỉ rũ hố bằng enzyme gọi là Enzymatic desizing.

Rũ hồ bằng enzyme ( Enzymatic Desizing)

Rũ hồ bằng enzyme là quá trình rũ hồ với nguyên lý dùng vai trò của emzyme  thủy phân làm giảm  kích thước tinh bột trên vải bông . Enzym là phức hữu cơ, chất xúc tác sinh học, hình thành bởi các sinh vật sống, làm vai trò xúc tác cho các phản ứng hóa học trong các quá trình sinh học. Một lượng nhỏ enzyme có thể phân hủy một số lượng lớn các chất này tác động lên. Các enzyme thường được đặt tên bởi các loại chất bị phân hủy trong phản ứng xúc tác nó. Amylase là enzyme có tác dụng thủy phân và làm giảm trọng lượng phân tử của các phân tử amylose và amylopectin trong tinh bột, làm cho nó bị  hòa tan và được giặt sạch bằng vải. Hiệu quả của việc rũ hồ enzyme phụ thuộc vào việc kiểm soát chặt chẽ của pH, nhiệt độ, độ cứng của nước và chất  hoạt động bề mặt.

Desize

 

Ưu điểm của việc rũ hồ bằng enzyme ( Advantages of Enzymatic Desizing)

  • Không có thiệt hại đến sợi
  • Tránh được việc sử dụng hóa chất oxy hóa mạnh.
  • Có rất nhiều quy trình ứng dụng,
  • Khả năng phân hủy sinh học cao, không gây tổn hại đến môi trường.

Để tiện cho các bạn dễ hình dung, đây là một công thức cho công đoạn rũ hồ, trong đó sử dụng Amylase enzyme là Faim AM và chất trợ phân tán Fortres ECO 2. Faim AM ở đây đã được kết hợp sãn với chất bôi trơn chống gãy mặt ( Lubricant agent) và Fortres ECO còn có tác dụng chống bám trở lại các chất bị thủy phân ra và phần thuốc nhuộm indigo trong dung dịch không bám lên phần sợi ngang màu tráng ở mặt trái quần ( Anti-back staining)

Cong thuc ru ho
Các bài tiếp theo sẽ cung cấp tiếp kiến thức và công thức cho các công đoạn kế tiếp trong quy trình xử lý denim như: enzyme stone wash , bleaching, tinting, softening…Trong đó mức nước hay dung tỷ 1:4 ; 1:10;  là tỷ lệ giữa khối lượng quần và nước . Ví dụ : 100 kgs quần thì lượng nước theo dung tỷ 1:4  là 400 lít , theo dung tỷ 1: 10 thì lượng nước là 1000 lít.

———————————————-

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*