TRAO ĐỔI VỀ QUY TRÌNH ỦI LY ( PRESS) CHO QUẦN TÂY , VẢI COTTON PHA ( CVC)

legging-machineSau khi được sự đồng ý của bạn đọc Thúy Võ , thay vì viết bài , tôi đưa lên đây nội dung trao đổi về vấn đề làm thế nào để ủi được quần có tỷ lệ pha xơ sợi tổng hợp ít hơn xơ sợi cotton mà li chính trung ( center crease ) bền với giặt giũ.

From: ThuyVo <thuyvo40@gmail.com>
Subject: Thắc mắc về chế dộ ủi cho hàng may mặc

Message Body:
Chào anh Hùng
Hiện tại em đang làm việc trong ngành sản xuất hàng may mặc xuất khẩu. Em đang gặp khó khăn trong việc lựa chọn những chế độ ủi phù hợp cho từng chất liệu vải. Em từng nhiều lần tìm kiếm thông tin trên mạng nhưng không nhiều, xin hỏi anh có nguồn tài liệu liên quan đến nội dung này có thể cho em xin tham khảo được không ạ.
Cảm ơn anh, chúc anh và gia đình ngày cuối tuần vui vẻ.
Chào anh.


Hi Thuy,

Rất vui được hổ trợ em. Tuy nhiên, câu hỏi của em phải cần cụ thể hơn. Ví dụ mặt hàng em đang làm là mặt hàng gì, áo sơ mi hay quần , khaki hay jean…Thiết bị em đang dùng là thiết bị gì? Bàn ủi ( Iron)  hay máy ép ( Press).
Những khó khăn em đang gặp cụ thể là gì? Hãy ví dụ một tình huống cụ thể.
Cám ơn!
————————————
Gửi anh Hùng.

Cảm ơn anh đã phản hồi.
Hiện tại em đang làm  loại hàng quần tây.
Thành phần vải chủ yếu là 65 % poly 35% viscose và 60% cotton 40% Polyester.
ở bên em chủ yếu sử dụng máy ép ( Press) của Hashima.
Sự cố hay gặp phải  là  mẫu gửi đi 3th party test thường xuyên bị fail li chính trung, li bị mờ li sau nhiều lần giặt.
 – Với loại vải 65 % poly 35% viscose. Chế độ ập ủi hay áp dụng:  nhiệt độ 145C-150 C, lực ép 80-90 psi, thời gian 18s – 20s.
Khi khách kiểm hàng lấy mẫu gửi đi 3th party test thường xuyên bị fail li chính trung. 3.0 sau 5 HLS
Bên em cũng thử tăng/giảm nhiệt độ cũng như điều chỉnh áp lực  nhưng hầu như kết quả khi giặt độ sắc li tương đương nhau. Em không tăng nhiệt độ quá 150 được vì vải hay bị bóng và cũng đã kiểm tra nhiệt độ thực tế của máy dập bằng đồng hồ kiểm tra nhiệt độ.
– với loại vải 60% cotton 40% Polyester, em hay áp dụng chế độ:  nhiệt 150C-160 C, lực ép 80-90 psi, thời gian 18s – 20s
Em cũng gặp vấn đề tương tự với độ bền li sau giặt.
Vậy:
1. Anh có thể chỉ cho em biết với 2 loại vải này, em nên áp dụng chế độ dập ủi nào là thích hợp nhất.
2. Em nghĩ nếu biết được mức nhiệt độ phù hợp với từng loại sợi ( VD sợi poly, sợi cotton) thì sẽ dễ đặt ra được mức nhiệt độ cho 1 loại vải ( khi nó kết hợp  nhiều thành phần sợi khác nhau). Vì vậy em thu thập các chế độ dập ủi của các loại vải  ở NM hay sử dụng như file đính kèm để làm TL tham khảo, em gửi anh xem. Tuy nhiên em rất đau đầu vì cũng loại vải thành phần tương tự nhưng mỗi lần mỗi khác. Có thể chế độ dập ủi ok cho đợt này nhưng đợt sau lại không hiệu quả ( tạm loại trừ vấn đề thiết bị).
Em không có kiến thức về vải sợi, chủ yếu làm theo kinh nghiệm, nên trong quá trình làm việc em cảm thấy không chắc chắn. Việc tiếp tục tìm hiểu về thành phần sợi để đưa ra chế độ thích hợp có phải là hướng đi đúng không? hay em cần tìm hiểu những vấn đề liên quan nào khác nữa?
Mong nhận được sự tư vấn chi tiết từ anh.
Cảm ơn anh nhiều.
—————————————————————–
Hi Thuy,

Về vấn đề em đang gặp phải, đó cũng là câu hỏi phổ biến của nhiều nhà máy đang làm trong lĩnh vực như em, anh có một số ý kiến như sau:
1/ Trước hết, đây là bảng nhiệt độ ủi khuyến cáo cho một số vật liệu dệt để em tham khảo. Nếu là vật liệu dệt pha giữa các loại xơ sợi khác nhau, nhiệt độ ủi là nhiệt độ của loại xơ có nhiệt độ khuyến cáo thấp nhất. Ví dụ vải pha của polyester và cotton, thì nhiệt độ khuyến cáo là của vải polyester.
Vải sợi Nhiệt độ ủi khuyến cáo
Cotton 180 0C – 2050C
Linen 215 0C – 2400C
Viscose ( Rayon) 160 0C – 1800C
Wool 160 0C – 1700C
Polyester 148 0C
Spandex / Lycra 1350C – 1450C
Nylon 6 1350C
Nylon 66 1600C – 2200C
Silk 1480C – 1550C
Acetate 1430C
Triacetate ( Tricell) 2000C – 2100C

 

2/ Căn cứ trên trình bày của em, thì sản phẩm của em phải đạt được yêu cầu đặc biệt gọi là special performance hay special claim. Trong lĩnh vực quần ( dress pants) thì khách hàng sẽ có các đòi hỏi khác nhau về mức độ special này. Ví dụ: performance ” No Iron” thì khách hàng sẽ đòi hỏi quần phải giũ đựơc li chính trung như em gọi hay là center crease retaintion sau 5 hoặc 10 lần giặt ở cấp độ 4.0.
Hiện  tại, sản phẩm của em chỉ đạt mức 3.0 sau 5 lần giặt. Vây nguyên nhân là do đâu?
Đầu tiên, phải hiểu ủi là tác động định hình lại vật liệu xơ sợi ở hình dạng mới ( ở đây là có li chính trung hay center crease) nhờ tác dụng nhiệt dẻo của xơ sợi tổng hợp có tính nhiệt dẻo ( hay đặc tính hóa dẻo ở nhiệt độ cao ).
Ở đây, chúng ta chưa đề cập đến công nghệ wrinkle free trên vải cotton post cure vì chỉ liên quan đến vấn đề ủi, còn công nghệ tạo sản phẩm wrinkle free trên vải post cure nhờ tác dụng của nhựa formaldehyde tạo liên kết ngang với xơ cellulose, xảy ra trong công đoạn tạo hình bắng ủi và đa tụ hay curing trong lò nướng ( oven) là dựa trên một nguyên lý khác. Sẽ dề cập sau trên blog của anh.
Quay lại với công việc ủi tạo li bền với giặt giũ của vải polyester và vải pha với vật liệu khác , không nhiệt dẻo, (ở đây là cotton). Do xơ polyester trong thành phần vải mới có tính nhiệt dẻo, nên mới có thể dùng nhiệt độ ủi để tạo li . Thành phần polyester càng cao, hoặc nguyên chất (100%) thì càng dễ đạt được li sắc, cao ( 4.0 – 5.0) và bền giặt. Ngược lại , tỷ lệ này càng thấp thì càng khó đạt được yêu cầu cao. Vải 100% Cotton thì tuyệt nhiên không thể ủi để giữ được li với giặt.
Cho nên, với thành phần vải pha 60% Cotton 40% Polyester, để đạt được yêu cầu 4.0 sau 5 lần giặt là rất khó, thậm chí không thể đạt được nếu chỉ dùng công nghệ ủi ép. Vì phản ứng nhiệt dẻo , chỉ xảy ra với 40% Polyester trong vải. Cho nên , trong thực tế, khách hàng chỉ có thể yêu cầu mức độ 3.0 – 3.5 sau 5 lần giặt. Nếu thành phần polytester là khoảng 70% trở lên thì mới có thể đạt 4.0 sau 5 lần giặt.
correct-set-up-padding-for-legging-machine3/ Vậy, làm sao để đạt được 3.0- 3.5 sau 5 lần giặt?
Thứ nhất, anh không đồng ý bỏ qua vai trò của thiết bị. Thiết bị là yếu tố quan trọng nhất . Máy ủi phải được hiệu chỉnh đúng yêu cầu. Các thông số yêu cầu của hơi ( steam) , lực nén ( pressure), áp suât hút chân không ( Vacumm) phải đủ và đúng yêu cầu.
5 giai đoạn thông thường của quy trình ủi press là:
Close; Pressure; Head steam; Buck steam và  Vacumm. Phải hiểu đựơc vai trò của từng giai đoạn trong quy trình mới thiết kế được một quy trình ủi hiệu quả.
Nhiều nhà máy chỉ học theo hướng dẫn của nhà cung cấp máy để đặt quy trình mà không hiểu đầy đủ bản chất , nên quy trình ủi không hiệu quả cho các đơn hàng hay loại vải khác nhau.
Để li bền với giặt giũ, tức là làm cho phản ứng nhiệt dẻo xảy ra ở mức độ định hình sâu thì nhiệt phải khuếch tán sâu vào tận lõi xơ sợi. Để nhiệt tác động sâu vào lõi xơ sợi thì xơ sợi phải được trương nở. Muốn xơ sợi trương nở thì phải có đủ hơi nóng của hơi cung cấp đủ. Cho nên , quy trình phải bắt đầu bằng một vài giây xông hơi, để cho xơ sợi trương nở trước khi áp dụng lực nén hay pressure. Em có thể đã đo được nhiệt độ 150 độ C trên quần, nhưng đó chỉ là nhiệt độ trên bề mặt vải. Không chắc chắn, đó là nhiệt độ bên trong lõi xơ. Cho nên hiện tượng nhiệt dẻo không xảy ra bên trong lõi xơ. Do đó, sau khi ủi có ly rất tốt, nhưng sau khi giặt , li bị mất, đó là lý do.
Một yếu tố khác, để cho phản ứng định hình li xảy ra hoàn toàn, thì xơ sợi phải được làm nguội nhanh, đột ngột.  Điều đó được thực hiên nhờ công đoạn hút chân không hay vacumm khi ống quần đang ở trạng thái nén phẳng . Không khí hút qua sẽ làm nguội nhanh vải ra khỏi trạng thái thủy tinh và đóng rắn lại để giữ nguyên hình dáng li hay nói cách khác là các phân tử polymer đã được định hình lại ở trạng thái có li trên quần thay vì trạng thái phẳng ban đầu. Sau khi hoàn nguyên ở trạng thái bình thường, ly này không thể bị phá vở bởi giặt giũ  trong quá trình sử dụng.
Nếu phân tích hết bản chất các công đoạn trong quy trình thì sẽ cần một bài viết khá dài. Nhưng trên đã là những nét cơ bản. Em dựa trên đó để điều chỉnh quy trình ủi hợp lý , sẽ thu được kêt quả tốt hơn.
– Close ( Đóng nắp ) : từ giây 1 – 22
– Steam ( xông hơi) : Từ giây 1 – 3
– Ép ( pressure): Tù giây 3 – 18
– Hút chân không ( Vacumm) Từ giây 18 -22
– Mở nắp , chấm dứt quy trình .
pressing-cycle
Ngoài ra, mỗi loại vải với cấu trúc khác nhau, hoàn tất khác nhau…cũng sẽ đòi hỏi thay đổi điều kiên ủi khác nhau. Em phải dựa trên kêt quả thí nghiệm để rút ra kết quả tốt nhất cho mỗi đơn hàng .
4/ Cuối cùng , nếu em đồng ý, anh sẽ đưa chủ đề này lên blog trong phần comment xem như chủ đề để mọi người thảo luận. Vì bản chất của blog này là phổ biến , trao đổi kiến thức rộng rãi mà.
Hy vọng em đạt được kết quả mong muốn.
Thanks.
——————————————–
Hiện tại, các đơn hàng quần tây ( Dress pants) xuất đi Mỹ và Châu Âu, đòi hỏi này  là vấn đề quan trọng và khó khăn đối với nhiều nhà máy. Số tiền phải trả cho mỗi lần test mẫu lại ở các phòng kiểm định ITS hay BV…là không ít, ngoài ra việc mày mò thử nghiệm làm mất không ít thời gian, làm cho quỹ thời gian dành cho sản xuất rất cập rập, phải tăng ca, tăng giờ sản xuất rất tốn kém .
Các bạn đọc bài , xin vui lòng tham gia góp ý, hy vọng sẽ có giải pháp tối ưu nhất .

 

10 Comments on TRAO ĐỔI VỀ QUY TRÌNH ỦI LY ( PRESS) CHO QUẦN TÂY , VẢI COTTON PHA ( CVC)

  1. Hi anh Hùng,
    1. Ở giai đoạn ập ủi định hình li: như vậy thời gian xông hơi không cần quá dài, đối với loại vải thành phần 60-70% Poly em cho steam khoảng 5 giây là đủ đúng không ạ. Vì trước đây chưa hiểu rõ tác dụng của steam nên em thường để đến hơn 10s.
    2. Sau khi steam thì chỉ có lực nén và nhiệt tiếp tục việc định hình li, đối với giai đoạn hút chân không em nên thực hiện ngay tại điểm chu trình nén kết thúc đúng không ạ?

    • Thời gian steam chỉ cần 3 giây là đủ.nhớ là lúc này chưa có lực nén để xơ có thể trương nở.
      Sau đó áp dụng lực nén và nhiệt để định hình li.
      Vacumm áp dụng ngay 4- 5 giây , 2 giây đồng thời với lực ép và 3 giây không lực ép.
      Thử xong nhớ báo kết quả cho anh.

      • HI Anh Hùng
        qua 1 thời gian thử nghiệm với nhiều loại vải đang sản xuất, làm theo hướng dẫn của anh, loại vải 85% poly trở lên đạt kết quả khá tốt. Em đang tiếp tục thử với các loại vải khác nữa.

  2. Hi a/c,
    Em có chút ý kiến về vấn đề của 2 anh:
    1. Chế độ dập ủi thì anh có thể tham khảo cho từng loại vải như của anh Hùng đưa ra. Nhưng đó chỉ là tham khảo, thực tế vải nhiều đợt, lô nó sẽ khác nhau về cấu trúc, cân nặng, độ bền hay công đoạn finish vải nữa. Có khi vải về dày hơn, mỏng hơn hoặc bóng hơn thì anh cần phải điều chỉnh lại cho phù hợp.
    2. Nếu anh không có nhiều kiến thức về vải thì để làm tốt anh nên có một công thức làm chuẩn cho từng loại, kiểu vải. Sau khi vải về anh nên test trước và tự đánh giá trước sau khi mình đánh giá đạt rồi thì mới áp dụng công thức đó để làm mẫu hay hàng đại trà.
    3. Do vải về từng cây vải sẽ khác nhau, có khi cây này phải áp dụng công thức 1, cây khác thì phải áp dụng công thức 2 ( điều chỉnh thêm thời gian hoặc nhiệt độ). Do đó phải test hết tất cả các cây ( lưu ý vải đem test vải lấy dư ra để còn áp dụng test lần hai, lần ba – nếu lần 1 không đạt). Khi đó chúng ta sẽ có được công thức hợp lí cho từng nhóm cây vải.
    4. Vấn đề của anh là rớt CR 3.0 thì em nghĩ nếu máy móc của anh cân chỉnh hoàn hảo rồi ( anh phải test máy nhé) thì anh cứ tăng thời gian ép ( lưu ý ép tăng thì vacum cũng phải tăng nhé, cái vacum quan trọng lắm, nếu nó chưa hút hết nhiệt thì nhiệt vẫn còn trong quần và khi lấy ra nó sẽ làm li anh nở ra một chút). Nếu vải bị bóng thì sẽ có nhiều cách sử lí ( ví dụ như thay vải lót hay remove bóng đi nếu là mình làm mẫu).
    5. Thật sự thì có làm thực tế với vải thực tế mới dễ khắc phục thôi, ở đây chỉ là tham khảo. Không biết yêu cầu Crease Rentention sau 5 lần giặt của khách hàng bên chị là bao nhiêu? 3.5 hay 4.0 nhưng em đoán sợi pha thì chỉ có thể 3.5 thôi.
    Rds,
    Chung

  3. HI anh Chris
    Khi cài đặt chế độ ủi em thường để vacumn bắt đầu tại 1- 2 giây cuối của quá trình ép. theo anh như vậy đã hợp lý chưa?

  4. 1 câu hỏi nữa là ở cty em đang có 2 loại máy dập ống: máy dập nhiệt và máy dập hơi.
    Em đang thử loại vải 60 p0ly 40 cotton, cài đặt chế độ như nhau : nhiệt 150, 15 giây, 5 kg. em cũng thử máy để thực tế được như cài đặt. sau khi dập thì li ở máy dập nhiệt tốt hơn và khi phà hơi vào đường li thì mẫu dập bên máy dập hơi bị mềm ra và hơi phẳng hơn so với đường li bên máy dập nhiệt. Vậy có phải loại máy nhiệt tốt hơn máy dập hơi không ạ?

    • Em phải nói rõ hơn tiêu chuẩn ủi 3.0 và 4.0 trong câu hỏi của em là gì?
      Có 2 tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng áo quần sau ủi. Một là độ phẳng hay gọi là smoothness appearance , viết tắt là SA; Hai là độ sắc hay khả năng duy trì độ sắc của ly quần, gọi là center crease , viết tắt là CR. Mỗi tiêu chuẩn được quy định phân thành 5 cấp độ khác nhau từ 1,0 đến 5.0. 1.0 là thấp nhất, 5.0 là cao nhất.
      Để đánh giá, phải dựa vào bộ rập hay mẫu tiêu chuẩn của AATCC gọi là replicas. Đây là bộ rập làm bằng nhựa, mô phỏng các cấp độ nhăn của vải và độ sắc của ly quần. Áo quần sau khi ủi phải giặt, sấy đúng theo tiêu chuẩn của AATCC và cũng được đánh giá trong môi trường chuẩn của AATCC , không thể nhìn và nói được kêt quả như thế nào theo cách thông thường.
      Nói chung, nếu em cần tìm hiểu thì nên trình bày rõ ràng cụ thể và có thời gian để được hướng dẫn cụ thể từng bước, từng khái niệm và đọc thêm tài liệu.
      Mong em cố gắng. Cho anh biết em đang làm công việc gì, ở đâu? Công việc cụ thể của em là gì?

  5. Cho Hùng hỏi: ép vải 100% polyester nguyên cuộn ( khổ 1,5m) bề mặt vải bị nhăn, nhiệt độ ép 140, lực ép 16 N, tư vấn giúp e

1 Trackbacks & Pingbacks

  1. TRAO ĐỔI VỀ QUY TRÌNH ỦI LY ( PRESS) CHO QUẦN TÂY , VẢI COTTON PHA ( CVC) ( Tiếp theo) – VIETHUNG'S BLOG

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*